AB Yapay Zeka Yasası nedir?
AB Yapay Zeka Yasası (AI Act), Avrupa Birliği'nde yapay zeka sistemlerini risk seviyelerine göre sınıflandıran ve sağlayıcılara ve uygulayıcılara (deployer) buna göre yükümlülükler getiren (AB) 2024/1689 sayılı Tüzük'tür. AB dışındaki şirketleri de kapsayabilir: AB pazarına yapay zeka sistemi sunan veya çıktısı AB'de kullanılan bir Türk şirketi de yükümlülük altına girebilir.
Tanım
AB Yapay Zeka Yasası (AI Act), Avrupa Birliği'nde yapay zeka sistemlerini risk seviyelerine göre sınıflandıran ve sağlayıcılara ve uygulayıcılara (deployer) buna göre yükümlülükler getiren (AB) 2024/1689 sayılı Tüzük'tür.
Risk seviyeleri nelerdir?
Tüzük yapay zeka kullanımlarını risklerine göre ayırır:
- Kabul edilemez risk. Örneğin kişilerin sosyal davranışlarına göre puanlanması gibi uygulamalar yasaktır.
- Yüksek risk. İşe alım, eğitime kabul, kredi değerlendirmesi ve kritik altyapı gibi alanlardaki sistemler; risk yönetimi, veri kalitesi, dokümantasyon ve insan gözetimi gerektirir.
- Şeffaflık yükümlülükleri. Chatbotlar gibi sistemlerde kişiye bir yapay zekayla etkileşimde olduğu bildirilmelidir; yapay zekayla üretilmiş belirli içerikler işaretlenmelidir.
- Asgari risk. Diğer kullanımların çoğu; ek yükümlülük getirilmez.
Genel amaçlı yapay zeka modellerinin sağlayıcıları için ayrı kurallar vardır.
Ne zaman dikkate alınmalı?
AB’ye ihracat yapan, AB’deki müşterilere yazılım veya chatbot sunan ya da AB’deki bir ana şirket için sistem geliştiren her Türk şirketi, kendi kullanımlarının hangi risk sınıfına düştüğünü değerlendirmelidir. İşe alım veya kredi gibi alanlarda yapay zeka kullanıyorsanız öncelik yüksektir.
KVKK ile ilişkisi
AB Yapay Zeka Yasası kişisel veri kurallarının yerini almaz. Türkiye’de kişisel veri işleyen bir sistem için KVKK, AB’deki kişilerin verisi için GDPR da uygulanmaya devam eder. Bu yükümlülükleri tek çatı altında toplamak yapay zeka yönetişiminin işidir. Bu sayfa genel bilgilendirmedir; hukuki değerlendirme hukuk danışmanınızla birlikte yapılmalıdır.
İlgili terimler
- Yapay zeka yönetişimiYapay zeka yönetişimi, bir kurumun yapay zeka sistemlerini nasıl seçeceğini, kullanacağını, denetleyeceğini ve risklerini nasıl yöneteceğini belirleyen politika, rol ve süreçlerin bütünüdür.
- KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu)KVKK, Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesine ilişkin kuralları ve kişilerin haklarını belirleyen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur.
- Ajan tabanlı yapay zeka (Agentic AI)Ajan tabanlı yapay zeka (agentic AI), yapay zeka sistemlerinin yalnız cevap üretmek yerine hedef belirleyip plan yaptığı, araç kullandığı ve çok adımlı işleri sınırlı insan müdahalesiyle yürüttüğü bir yaklaşımdır.
- Yapay zeka halüsinasyonuYapay zeka halüsinasyonu, bir dil modelinin gerçekte var olmayan bir bilgiyi, kaynağı veya rakamı akıcı ve kendinden emin bir dille doğruymuş gibi üretmesi durumudur.
Sık sorulan sorular
AB Yapay Zeka Yasası ne zaman uygulanıyor?
Tüzük 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi ve aşamalı uygulanıyor. Yasaklı uygulamalar Şubat 2025'ten, genel amaçlı yapay zeka modellerine ilişkin kurallar Ağustos 2025'ten, şeffaflık kuralları Ağustos 2026'dan itibaren geçerli. 27 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren AI Omnibus değişikliği (AB 2026/1744 sayılı Tüzük), yüksek riskli sistemlere ilişkin kuralları Ek III kullanımları için 2 Aralık 2027'ye, Ek I ürünlerine gömülü sistemler için 2 Ağustos 2028'e erteledi.
Şirketimiz Türkiye'de. AB Yapay Zeka Yasası bizi ilgilendirir mi?
AB'deki müşterilere yapay zeka içeren bir ürün veya hizmet sunuyorsanız ya da sisteminizin çıktısı AB'de kullanılıyorsa ilgilendirebilir. Kapsamı rolünüze (sağlayıcı, uygulayıcı, ithalatçı) göre hukuk danışmanınızla birlikte değerlendirin.
Dönüşümünüzü birlikte konuşalım
Hangi işin her hafta tekrarlandığını anlatın. Otomasyona değip değmeyeceğini açıkça söyleyelim.
Nasıl başlıyoruz?
- Ücretsiz ilk görüşmeSorunu ve hedefi birlikte netleştiriyoruz.
- 2 haftalık keşif programıVeriye, sürece ve araçlara bakıp nereden başlanacağını belirliyoruz.
- Yazılı teklifKapsamı, mimariyi ve takvimi yazılı olarak sunuyoruz.