MCP nedir?
MCP (Model Context Protocol), yapay zeka uygulamalarını araçlara, veri kaynaklarına ve iş sistemlerine standart bir yolla bağlamak için Anthropic'in Kasım 2024'te tanıttığı açık bir protokoldür. Anthropic, Aralık 2025'te MCP'yi Linux Foundation bünyesindeki Agentic AI Foundation'a (AAIF) devretti; protokol artık tarafsız bir vakıf altında geliştiriliyor. Her model ve her sistem için ayrı entegrasyon yazmak yerine, bir sistem bir kez MCP sunucusu olarak açılır ve MCP destekleyen farklı yapay zeka uygulamaları onu kullanabilir.
Tanım
MCP (Model Context Protocol), yapay zeka uygulamalarını araçlara, veri kaynaklarına ve iş sistemlerine standart bir yolla bağlamak için Anthropic'in Kasım 2024'te tanıttığı açık bir protokoldür.
MCP nasıl çalışır?
MCP istemci-sunucu mimarisine dayanır. Yapay zeka uygulaması (istemci), bir veya daha çok MCP sunucusuna bağlanır. Her sunucu bir sistemi temsil eder, örneğin CRM, dosya deposu veya veritabanı. Sunucu üç tür şey sunabilir: modelin çağırabileceği araçlar (kayıt oluştur, sipariş sorgula), modelin okuyabileceği kaynaklar (belgeler, tablolar) ve hazır prompt şablonları. Model hangi aracın gerektiğine karar verir, istemci çağrıyı sunucuya iletir ve sonucu modele geri verir.
Ne zaman MCP kullanılır?
Bir yapay zeka ajanının şirket sistemlerinde işlem yapması gerektiğinde ve aynı sisteme birden çok yapay zeka uygulamasının erişmesi beklendiğinde. Tek bir model ve tek bir entegrasyon için doğrudan API çağrısı yeterli olabilir. Sistem sayısı arttıkça standart bir protokol bakım yükünü azaltır ve ajan tabanlı yapay zeka mimarilerini sadeleştirir.
Türkiye bağlamında
Logo, Mikro veya Netsis gibi yerel ERP’ler, e-Fatura entegratörleri ve pazaryeri panelleri için bir MCP sunucusu yazmak, bu sistemleri farklı yapay zeka araçlarına tek seferde açmanın yoludur. Sunucu kişisel veriye eriştiğinde hangi aracın hangi alanı döndüreceği KVKK açısından en baştan sınırlanmalıdır. Erişim kuralları ve kayıt tutma yapay zeka yönetişimi kapsamında belgelenmelidir.
İlgili terimler
- Yapay zeka ajanıYapay zeka ajanı, bir hedefi gerçekleştirmek için hangi adımları atacağına bir dil modeliyle kendisi karar veren ve araçları (API, veritabanı, e-posta) kullanarak bu adımları uygulayan bir yazılımdır.
- Ajan tabanlı yapay zeka (Agentic AI)Ajan tabanlı yapay zeka (agentic AI), yapay zeka sistemlerinin yalnız cevap üretmek yerine hedef belirleyip plan yaptığı, araç kullandığı ve çok adımlı işleri sınırlı insan müdahalesiyle yürüttüğü bir yaklaşımdır.
- LLM (Büyük Dil Modeli)LLM (Large Language Model, büyük dil modeli), çok büyük metin verisiyle eğitilmiş ve bir metnin devamını tahmin ederek soru cevaplayan, özetleyen, çeviren ve yazan bir yapay zeka modelidir.
- Yapay zeka yönetişimiYapay zeka yönetişimi, bir kurumun yapay zeka sistemlerini nasıl seçeceğini, kullanacağını, denetleyeceğini ve risklerini nasıl yöneteceğini belirleyen politika, rol ve süreçlerin bütünüdür.
Sık sorulan sorular
MCP yalnız Anthropic Claude ile mi çalışır?
Hayır. MCP açık bir protokoldür ve Anthropic dışındaki birçok yapay zeka uygulaması ve geliştirme aracı da MCP desteği eklemiştir. Kullanmayı düşündüğünüz istemcinin güncel desteğini kontrol edin.
MCP sunucusu açmak güvenli mi?
Doğru tasarlanırsa evet. Sunucunun yalnız gerekli işlemleri sunması, kimlik doğrulama ve yetkilendirme kullanması, her çağrıyı kaydetmesi ve yazma işlemlerinde onay istemesi gerekir. Güvenilmeyen kaynaklardan gelen MCP sunucuları dikkatle incelenmelidir.
Dönüşümünüzü birlikte konuşalım
Hangi işin her hafta tekrarlandığını anlatın. Otomasyona değip değmeyeceğini açıkça söyleyelim.
Nasıl başlıyoruz?
- Ücretsiz ilk görüşmeSorunu ve hedefi birlikte netleştiriyoruz.
- 2 haftalık keşif programıVeriye, sürece ve araçlara bakıp nereden başlanacağını belirliyoruz.
- Yazılı teklifKapsamı, mimariyi ve takvimi yazılı olarak sunuyoruz.